Walidacja urządzeń spawalniczych: przepisy, normy i przebieg

Walidacja urządzeń spawalniczych potwierdza, że spawarka rzeczywiście spawa z parametrami, które pokazuje na wyświetlaczu. Wymagają jej zakłady certyfikowane wg EN ISO 3834 i EN 1090, a jej przebieg opisują normy EN ISO 17662 i PN-EN IEC 60974-14.

Czym jest walidacja spawarki i czym różni się od kalibracji

Spawacz ustawia prąd, napięcie i prędkość podawania drutu zgodnie z instrukcją technologiczną spawania (WPS). Jeśli wskazania urządzenia odbiegają od rzeczywistości, spoina powstaje z innymi parametrami niż zatwierdzone, choć na papierze wszystko się zgadza.

Walidacja polega na porównaniu wskazań urządzenia z pomiarem wykonanym wzorcowym przyrządem i sprawdzeniu, czy różnica mieści się w dopuszczalnych granicach. Wynik jest udokumentowany protokołem.

• Kalibracja (wzorcowanie) dotyczy przyrządów pomiarowych, np. miernika prądu. Określa ich błąd względem wzorca.
• Walidacja dotyczy samego urządzenia spawalniczego. Potwierdza, że w całym zakresie pracy zachowuje ono parametry zgodne z wymaganiami normy.

Kto ma obowiązek walidacji urządzeń spawalniczych

Obowiązek wynika z norm systemu jakości w spawalnictwie. Najczęściej pyta o niego audytor jednostki certyfikującej podczas certyfikacji lub nadzoru.

W praktyce walidacji potrzebują zakłady, które spawają według zatwierdzonych instrukcji WPS: producenci konstrukcji stalowych, zbiorników, urządzeń ciśnieniowych, pojazdów szynowych i wyrobów dla wojska.

Jak przebiega walidacja spawarki w serwisie FIGEL

Walidację wykonujemy w serwisie w Gdańsku lub u klienta, dla urządzeń MIG/MAG, TIG i MMA wszystkich popularnych marek.

1. Spisujemy dane urządzenia: typ, numer fabryczny i zakres parametrów.
2. Podłączamy urządzenie do obciążenia i wzorcowych przyrządów pomiarowych.
3. Porównujemy wskazania prądu, napięcia i prędkości podawania drutu z pomiarem w kilku punktach zakresu.
4. Oceniamy, czy odchyłki mieszczą się w granicach określonych w PN-EN IEC 60974-14.
5. Wystawiamy protokół z wynikami, oceną i datą następnej walidacji.

Walidację można połączyć z przeglądem okresowym urządzenia. Klient otrzymuje wtedy Kartę przeglądu urządzenia, która obejmuje m.in.:

• sprawdzenie aparatury kontrolno-pomiarowej i układu sterowania,
• sprawdzenie zabezpieczeń, sygnalizacji oraz pomiaru i regulacji prądu spawania,
• sprawdzenie układu chłodzenia, podawania gazu, przewodów zasilających i spawalniczych,
• próbę ruchu, pomiar napięcia biegu jałowego i wydajności pompy chłodzenia,
• pomiar ochrony przeciwporażeniowej.

Karta kończy się wnioskiem, że urządzenie spełnia wymagania norm ISO 17662, PN-EN 60974-1 i PN-EN 50504 i może być dopuszczone do ruchu.

Jak często wykonywać walidację i jak ją zamówić

Normy nie podają sztywnego terminu. Częstotliwość ustala zakład w swoim systemie jakości, najczęściej raz w roku, a także po każdej naprawie, która mogła wpłynąć na wskazania urządzenia.

Każdą walidację wyceniamy indywidualnie, zależnie od liczby i rodzaju urządzeń oraz miejsca wykonania. Termin prosimy uzgadniać z dyspozytorem serwisu: tel. 58 340 06 99.

Najczęstsze pytania o walidację urządzeń spawalniczych

Czy walidacja spawarki jest obowiązkowa?

Tak, jeśli zakład ma certyfikat EN ISO 3834 lub EN 1090 albo spawa według zatwierdzonych instrukcji WPS. W pozostałych przypadkach walidacja jest dobrą praktyką systemu jakości.

Jaka norma opisuje walidację urządzeń do spawania łukowego?

PN-EN IEC 60974-14, która zastąpiła normę PN-EN 50504. Ogólne zasady kalibracji, weryfikacji i walidacji opisuje EN ISO 17662.

Czym różni się walidacja od kalibracji?

Kalibracja dotyczy przyrządu pomiarowego i określa jego błąd. Walidacja potwierdza, że całe urządzenie spawalnicze pracuje z parametrami zgodnymi z wymaganiami normy.

Jak często wykonywać walidację spawarki?

Najczęściej raz w roku oraz po każdej naprawie, która mogła wpłynąć na wskazania urządzenia. Dokładny termin ustala zakład w swoim systemie jakości.

Czy można walidować urządzenia różnych producentów?

Tak. Serwis FIGEL waliduje urządzenia MIG/MAG, TIG i MMA wszystkich popularnych marek.

Do potwierdzenia przed publikacją: czy walidacje wykonujemy także u klienta oraz jakie przyrządy wzorcowe stosujemy (serwis).